Opatrywanie klatki piersiowej

Zranienia w obrębie klatki piersiowej i jamy brzusz­nej należą do najniebezpieczniejszych. Zranieniom w okolicy obojczyka może towarzyszyć groźny dla ży­cia krwotok z dużych naczyń. Uszkodzenia ścian klat­ki piersiowej mogą powodować otwartą od­mę, tj. dostanie się do jamy opłucnej powietrza, które mocno uciska płuco. Odmę otwartą rozpoznajemy na podstawie syczącego szmeru, który towarzy­szy przy każdym wdechu i wydechu, przy odmie otwartej występuje duszność i nieraz objawy wstrząsu.

W wypadku utworzenia się w ranie klatki piersio­wej wentyla z tkanek, który pozwala na wchodzenie powietrza do jamy klatki piersiowej, a nie pozwala na jego wytłoczenie przy wydechu, rozwija się jeszcze groźniejsza odma wentylowa, której towarzy­szy szmer wdechowy, wielka duszność, sinica twarzy, zaburzenia ze strony serca. Jeżeli w czasie zranienia dostało się powie­trze jednorazowo do klatki piersiowej, powstaje odma zamknięta, której może towarzyszyć umiar­kowana duszność. Odma opłucnowa może powstać rów­nież wskutek rozerwania płuca, nawet jeżeli ściana klatki piersiowej nie jest uszkodzona (kontuzje klatki piersiowej, działanie fali uderzeniowej wybuchu, rany, których wlot znajduje się poza klatką piersiową).

Rany postrzałowe lub kłute klatki piersiowej mogą łączyć się nie tylko z uszkodzeniem płuc, lecz także ze zranieniem serca lub dużych naczyń, zwykle śmiertel­nym. Wreszcie rany postrzałowe mogą obejmować zra­nienia przełyku lub tchawicy, a w dole klatki piersio­wej przez przeponę mogą przenikać do wątroby, śle­dziony i nerek, które leząc w jamie brzusznej objęte są całkowicie lub częściowo łukami żebrowymi. Towa­rzyszyć temu będą gwałtowne bóle brzucha, wymioty, napięcie mięśni brzucha. Duże wylewy krwi do jam opłucnej również powodują duszność i ciężki stan ran­nych.

Chcąc nałożyć opatrunek na klatkę piersiową nale­ży zdjąć rannemu marynarkę i koszulę. Jeżeli otwór rany jest mały i jest zimno, wystarczy na czas opatrunku podwinąć marynarkę i koszulę. Ze względu na do­stęp do klatki piersiowej i ułatwienie rannemu oddychania, najlepiej jest opatrywać tych rannych w po­zycji siedzącej lub półsiedzącej, gdy są to ciężko ran­ni ? wymagają oparcia lub podtrzymania przez ra­towników.

W razie stwierdzenia objawów otwartej odmy na­leży dążyć do zamknięcia przepływu powietrza przez otwór w klatce piersiowej. W tym celu należy przy­kryć ranę jałowym opatrunkiem i uszczelnić go, naj­lepiej przez przykrycie rozłożonym ceratowym opakowaniem opatrunku osobistego, kawałkiem ceratki, folii polietylenowej lub papieru woskowanego, które powin­ny być większe od opatrunku i przylegać do skóry. Na
warstwę uszczelniającą można położyć watę lub ligni­nę i umocować całość jednym z niżej podanych sposo­bów. Można też opatrunek umocować pasami przylep­ca układanymi w ten sposób, aby kolejne paski zacho­dziły na siebie dachówkowato.

Na okolice obojczyków, mostka i grzbietu nakładamy opatrunek ósemkowy przechodzący przez pachy i bar­ki ze skrzyżowaniem w linii środkowej; możemy go uzupełnić obwojami okrężnymi wokół klatki piersio­wej.

Na dolną część klatki piersiowej nakładamy odmien­ny opatrunek. Przez jeden bark przewieszamy kawa­łek opaski, drugą opaską nakładamy opatrunek śrubo­wy i zapinamy go. Końce opaski przewieszonej przez bark przekładamy na drugi bark i zawiązujemy. Opas­ka ta zapobiega osuwaniu się opatrunku.

Za pomocą chusty trójkątnej nakładamy opatrunek na klatkę piersiową w następujący sposób. Zawija się brzeg chusty około 8 cm i związuje końce na plecach po stronie prawej w ten sposób, aby pozostawić w wę­źle jeden koniec dłuższy. Wierzchołek chusty przekłada się przez prawy bark i związuje z pozostawionym dłuższym końcem chusty.

Do nałożenia opatrunku na klatkę piersiową w razie konieczności pokrycia dużej powierzchni, np. po opa­rzeniu, można użyć ręcznika. Owija się nim klatkę piersiową, koniec przypina agrafkami. Do górnego brzegu opatrunku umocowuje się agrafkami kawałki opaski lub innej tkaniny przełożonej przez barki, jak szelki.

Jeżeli zachodzi konieczność nałożenia opatrunku na cały tułów (oparzenia), możemy to wykonać za pomo­cą złożonego do odpowiedniej szerokości prześcieradła, owinięcia nim tułowia i zapięcia brzegu agrafkami. Można również użyć do tego celu dwóch chust trójkątnych.

Ciężko rannych w klatkę piersiową należy transpor­tować w pozycji półsiedzącej.