Układ nerwowy

Układ nerwowy ma za zadanie kierowanie pracą wszystkich narządów ustroju, uzgadnianie ich czyn­ności oraz nawiązywanie łączności pomiędzy ustrojem a otoczeniem. Układ nerwowy jest źródłem pracy umysłowej.

Układ nerwowy dzieli się na: układ mózgowo-rdzeniowy i układ wegetatywny. Układ mózgowo- rdzeniowy składa się z mózgu, móżdżku, rdze­nia przedłużonego, rdzenia kręgowego, korzonków ner­wowych i nerwów. Układ wegetatywny składa się ze zwojów nerwowych i nerwów. Nerwy są to pęczki włókien nerwowych odchodzących od komórek nerwo­wych.

Mózg, rdzeń przedłużony i móżdżek mieszczą się w czaszce i są pokryte oponami miękkimi i oponą twardą. Mózg odbiera wszystkie wrażenia i wysyła bodźce do mięśni i narządów. Podstawą świadomości i myślenia jest zdolność komórek nerwowych zapamiętywania wrażeń, analizowania ich i wytwarzania odruchów świadomych i nieświadomych oraz hamo­wania ich. W rdzeniu kręgowym leżącym w kanale kręgowym przebiegają włókna nerwowe, czuciowe i ruchowe, które odchodzą od rdzenia jako korzonki nerwowe, z których powstają nerwy obwodowe docie­rające do najdalszych odcinków organizmu.

Układ nerwowy wegetatywny (autono­miczny) składa się ze zwojów nerwowych i gałązek nerwowych; rozmieszczony jest po całym organizmie i kieruje pracą wszystkich narządów. Dzielimy go na układ sympatyczny i parasympatyczny. Układy te są sobie przeciwstawne. Układ autonomiczny zależny jest od centralnego układu nerwowego i od układu wy­dzielania wewnętrznego, działa również na zasadzie odruchów, np. zapach jedzenia wywołuje przez układ wegetatywny wydzielanie soku żołądkowego.