Udzielanie pomocy porażonym bojowymi środkami chemicznymi

Rozpoznanie, z jakim środkiem trującym mamy do czynienia, opiera się na znajomości omówionych po­przednio objawów zatrucia, a z drugiej strony przy­chodzi z pomocą służba chemiczna, która za pomocą indykatorów (szybkie odczynniki chemiczne) ustala grupę zastosowanych trucizn.

Zadaniem ratowników jest udzielanie pierwszej po­mocy porażonym. Rodzaj pomocy dostosowany jest do grup środków trujących.

Postępowanie w porażeniach środka­mi duszącymi:

? w rejonie porażenia założyć porażonemu maskę przeciwgazową;

?    rozluźnić ubranie, kołnierz, pas itp.;

?    wynieść porażonego ze strefy skażenia;

? zdjąć poszkodowanemu maskę przeciwgazową i ciepło okryć;

?    nie stosować sztucznego oddychania;

?    szybko dostarczyć do punktu pomocy lekarskiej.

Udzielanie pomocy porażonym środ­kami o g ó 1 n o t r u j ą c y m i:

?    w rejonie porażenia założyć porażonemu maskę przeciwgazową;

?    wynieść go z atmosfery zatrutej;

?         zdjąć maskę przeciwgazową i jeżeli porażony nie oddycha, zastosować sztuczne oddychanie (nie wol­no stosować metody ?usta-usta”);

?    w wypadku szybkiej utraty przytomności z za­burzeniami oddychania wywołanymi przez cyjanowodór lub chlorocyjan należy wydobyć z pakietu przeciwchemicznego fiolkę z azoty­nem amylu, rozgnieść ją w opakowującej ją gazie i podać pod nos nieprzytomnego do wdy­chania lub pod maskę. W razie braku efektu po­wtórzyć zabieg z drugą fiolką;

?    po przywróceniu oddechu przenieść do punktu pomocy lekarskiej, w czasie przenoszenia prze­chylić głowę zatrutego na bok, aby nie zachłys­nął się wymiocinami, ciepło go okryć; w razie konieczności wykonać sztuczne oddychanie w cza­sie transportu na noszach.

W wypadku ogólnego zatrucia wywołanego środka­mi trującymi grupy ?paralityczno-drgawkowych” obok wymienionych powyżej czynności ratowniczych nale­ży przeprowadzić odkażanie odzieży i skóry według zasad podanych powyżej. Jeżeli ratownik będzie wypo­sażony w strzykawkę indywidualną z odtrutką, powi­nien jak najwcześniej tę odtrutkę wstrzyknąć zatrute­mu. gdyż w wielu wypadkach jedynie to może urato­wać mu życie.

Udzielanie pomocy porażonym ciekłymi bojo­wymi środkami trującymi z grupy parzących lub paralityczno-drgawkowych.

Trwałe środki trujące skażają teren i przedmioty na dłuższy okres czasu, zetknięcie z nimi lub skażonym człowiekiem może spowodować porażenie ratownika. Z tego względu ratownik przystępując do udzielania pomocy w tym środowisku musi bezwzględnie praco­wać w masce przeciwgazowej i ubraniu lub kombine­zonie ochronnym oraz rękawicach i butach lub poń­czochach gumowych. Zamiast kombinezonu można na krótki okres posłużyć się płachtą ochronną lub innym okryciem nieprzepuszczalnym.

Podstawowym wyposażeniem zabezpieczenia prze­ciwchemicznego obok maski jest indywidualny pakiet przeciwchemiczny (IPP).

IPP opakowany jest w sztywne pudełko ze sztucz­nego tworzywa. Na opakowaniu naklejony jest przepis użycia IPP. Wieczko pudełka umocowane jest przy­lepcem. Wewnątrz pudełka znajdują się dwa naczyńka z elastycznego tworzywa wypełnione płynami, w więk­szym z nich zanurzona jest ampułka. Poza tym w pu­dełku znajdują się tampony z gazy i fiolki z azotynem amylu, zastosowanie którego omówiono poprzednio. W pudełku może być umieszczona strzykawka indywi­dualna zawierająca odtrutkę.

S p osób użycia IPP. IPP noszony jest w kie­szeni bocznej torby maski przeciwgazowej. Przed uży­ciem pakietu należy odlepić przylepiec, otworzyć pu­dełko, wyjąć tampon z waty i zetrzeć widoczną na skórze plamę. W wypadku stwierdzenia, że ratowany skażony jest środkiem parzącym (iperyt, luizyt) należy wyjąć większe naczyńko, zgnieść obca­sem zawartą w nim ampułkę, energicznie wstrząsając naczyńkiem wymieszać proszek z ampułki z płynem. Wziąć do prawej ręki wieczko pudełka i za pomocą szpikulca umocowanego do niego przekłuć naczyńko w miejscu wklęsłym.

Zawartością zwilżyć tampony, którymi odkaża się plamę ruchami od zewnątrz do środka miej­sca skażonego, za każdym ruchem odwracając tampon nie użytą stroną.

Związki zaliczane do grupy paralityczno-drgawkowych (soman, sarin, tabun) odkażać płynem z naczyńka mniejszego, postępując w ten sam sposób jak podano przy środkach parzą­cych z tym, że w naczyńku nie ma ampułki wymaga­jącej rozgniecenia, a wystarczy przebić naczyńko i po­sługiwać się zawartym w nim odkażalnikiem.

Uwaga: Obu odkażalników nie wolno używać do oczu.

W wypadku nieposiadania pakietu przeciwchemicz­nego należy usunąć suchą szmatką plamę zawsze ru­chami od zewnątrz do środka i zmieniając szmatkę, a następnie przemyć obficie wodą lub roztworem sody.

W wypadku skażenia oczu ciekłymi bojowymi środ­kami trującymi z grupy łzawiących lub paralityczno-drgawkowych porażony powinien wstrzymać oddech, przemyć oczy wodą z manierki i szybko nałożyć maskę przeciwgazową.

W razie skażenia skóry (poza okolicą twarzy) bojo­wymi środkami parzącymi lub paralityczno-drgawkowymi należy przede wszystkim nałożyć skażonemu maskę przeciwgazową, a dopiero w drugiej kolejności przystąpić do odkażania skóry i odzieży.

Po wyjściu ze strefy skażenia do przemywania oczu należy używać 2% roztworu sody oczyszczonej.

W związku z wprowadzeniem do użytku strzykawek indywidualnych, które mogą zawierać odtrutki, środ­ki przeciwbólowe, antybiotyki lub inne leki doraźnej pomocy ratownik powinien umieć posługiwać się ni­mi i przeszkolić w tym zakresie swoje otoczenie.

Strzykawka indywidualna składa się ze zbiorniczka wypełnionego lekiem, oprawki igły, igły stalowej, kapturka ochronnego na igłę z umocowaną w nim przetyczką wprowadzoną do światła igły. Zbior­niczek, oprawka i kapturek wykonane są ze sztuczne­go tworzywa.

Chcąc posłużyć się taką strzykawką, należy ująć ją palcami prawej ręki za oprawkę, palcami lewej ręki ująć kapturek i mocno go wcisnąć w kierunku nasad­ki. Spowoduje to przebicie przez przetyczkę błonki za­mykającej zbiorniczek z lekiem. Kolejnym ruchem na­leży zdjąć i odrzucić kapturek odsłaniając tym samym wyjałowioną igłę. Trzymając strzykawkę za nasadkę wbić igłę w skórę pod kątem 30°, gdy chcemy wyko­nać wstrzyknięcie podskórne lub prostopadle w głąb tkanek, gdy chcemy wykonać wstrzyknięcie domięś­niowe. Przesunąć palce prawej ręki na balonik zbior­niczka i ściskając go pomiędzy kciukiem i wskazicie­lem wytłoczyć lek do tkanek, po czym wyciągnąć igłę. Należy pamiętać o odkażeniu skóry w miejscu, gdzie ma być wbita igła. W bardzo dużym pośpiechu przy zagrożeniu życia możemy być zmuszeni do wykonania zastrzyku bez odkażenia skóry.