Badanie tętna

Skurcz lewej komory, wtłaczając do tętnic porcję krwi, powoduje rozdęcie ich; krew dzięki skurczom mięśni w ścianach tętnic popychana jest do coraz mniejszych naczyń. Taki przepływ kolejnych porcji krwi w tętnicy odkształcający rytmicznie jej ściany nazywamy tętnem. Możemy je wyczuć na niektórych tętnicach jako delikatne uderzenia o końce palców.

Najczęściej mierzy się tętno na tętnicy promienio­wej. Robi się to w ten sposób, że drugim i trzecim pal­cem uciska się tętnicę promieniową na powierzchni dłoniowej przedramienia w przedłużeniu kciuka obok widocznych ścięgien zginaczy. Kciukiem przytrzymuje się przedramię od strony grzbietowej. Badając należy obliczyć liczbę uderzeń tętna na minutę, co odpowia­da częstości skurczów serca. Wystarczy mierzenie w cią­gu 30 sekund i pomnożenie liczby uderzeń przez dwa. Oprócz częstości tętna, sprawdza się czy tętno jest mia­rowe, tzn. czy uderzenia są w równych odstępach cza­su, następnie czy dobrze jest wyczuwalne (jakie jest wypełnienie) i czy uderzenia są silne (jakie jest napięcie). Te dwie ostatnie cechy wskazują nam, jakie jest ciśnienie w tętnicach i jaka jest siła skurczów serca.

Prawidłowe tętno u zdrowego dorosłego człowieka w pozycji spoczynkowej wynosi 70?76 uderzeń na mi­nutę, u niemowląt około 80?90. Tętno powinno ude­rzać w równych odstępach czasu, tętnica powinna być dobrze wyczuwalna w czasie uderzenia tętna i nieco unosić palce badającego, co dowodzi dobrego napięcia i wypełnienia. Jeśli z trudem wyczuwamy tętno, ude­rzenie jest słabe i krótkotrwałe, stwierdzamy, że ciśnie­nie w tętnicy jest niskie lub akcja serca osłabiona.