Doraźne tamowanie krwotoków tętniczych w zranieniach poszczególnych okolic ciała

W zranieniach sklepienia głowy do krwotoków tętniczych najczęściej dochodzi w razie uszkodzenia gałązek tętnicy skroniowej. Doraźnie moż­na je zatamować uciskając tętnicę palcem ponad łukiem jarzmowym. Mocny ucisk na czas transportu można uzyskać przez założenie opatrunku na ranę w postaci twardej poduszki dociśniętej chustą trójkąt­ną do kości.

Krwotoki tętnicze w przypadkach zranień twarzy można zatamować przez ucisk ręczny na tętnicę twa­rzową na krawędzi żuchwy. W bardziej roz­ległych zranieniach, a szczególnie w uszkodzeniach na­czyń jamy ustnej, doraźnie można zatamować krwotok tętniczy przez ręczny ucisk w kierunku kręgosłupa na tętnicę szyjną wyczuwalną na przedniej krawędzi mięśnia skośnego szyi. Na czas transportu w tym sa­mym miejscu można ucisnąć tętnicę szyjną za pomocą twardej poduszki (peloty) dociśniętej opaską uciskową do kręgów. Aby nie spowodować uduszenia, po stronie przeciwnej opaska musi opierać się o szynę (desecz­kę) umocowaną do głowy lub głowy i barku. Silny ucisk na tętnicę szyjną może spowodować chwilową utratę przytomności ratowanego.

W wypadkach widocznego krwotoku lub narastania dużego guza w okolicy obojczyka przy drob­nym zranieniu zewnętrznym należy przypuszczać, że zostały uszkodzone naczynia podobojczykowe. Pewną pomoc może przynieść opatrunek uciskowy z małym tamponem wtłoczonym od góry pod obojczyk. Tampon dociska się w ten sposób, że jedną opaskę ciasno za­wiązuje się na klatce piersiowej pod pachami, drugą przeciąga się pod nią i dociąga wciskając tampon przez zawiązanie węzła na barku.

W wypadku krwotoku z okolicy dołu pacho­wego, górnej części ramienia lub wyso­kiego oderwania ramienia, jedynie natychmiastowa pomoc może uratować życie rannego. Należy ucisnąć tętnicę podobojczykową. Ponieważ najczęściej w tym wypadku stan rannego jest ciężki, należy czynność tę wykonać w pozycji półleżącej rannego, opierając jego plecy i głowę na swoich kolanach. Ucisk można wy­konać kciukami obu rąk lub czterema palcami jednej ręki, kciuk opierając o bark.

Na okres transportu możemy zatamować krwotok przy wysokim uszkodzeniu tętnicy pachowej i ramien­nej, gdy nie można zastosować opaski uciskowej przez maksymalne odciągnięcie kończyny w kierunku pleców i związanie z kończyną przeciwną, lub założe­nie twardego tamponu do dołu pachowego i dociśnię­cie ramienia chustą do klatki piersiowej.

W wypadkach krwotoku tętniczego w zranieniach kończyny górnej można ucisnąć ręcznie tętnicę ramienną do kości ramiennej w rowku mięśnia dwu­głowego, należy przy tym unieść kończynę do góry.

Opaskę uciskową na kończynie górnej zakłada się tylko na ramieniu możliwie jak najbliżej rany. Opaskę zakłada się na ubranie.

W razie krwotoku z przedramienia i ręki można uzyskać ucisk naczyń przez umieszczenie w zgięciu łokciowym wałka twardo zwiniętego, maksymalne zgięcie w stawie łokciowym i umocowanie kończyny w tej pozycji za pomocą chusty.

W krwotoku ze zranionej ręki należy ułożyć na dło­ni twardy tampon, zgiąć nad nim palce i mocno do­cisnąć zwiniętą pięść za pomocą chusty trójkątnej.

Krwotok w zranieniu uda w pobliżu pachwiny ta­muje się doraźnie za pomocą ucisku ręcznego, kciuka­mi obu rąk lub pięści w okolicy pachwinowej, docis­kając tętnicę do kości miednicy. Na dłuższy okres cza­su można uzyskać ucisk przez włożenie w pachwinę twardego wałka z materiału opatrunkowego lub odzie­ży i dogięcie maksymalne uda do brzucha z umocowa­niem kończyny w tej pozycji za pomocą chusty trój­kątnej.

Opaskę uciskową na udzie zakłada się na ubranie możliwie najbliżej rany.

W krwotoku z okolicy podudzia i stopy można ucisnąć tętnicę podkolanową przez założenie wałka do dołu podkolanowego, maksymalne zgięcie kończyny i umocowanie w tej pozycji za pomocą chu­sty lub ręcznika oraz przez założenie opaski uciskowej na udzie.