Wykrwawienie

Utrata krwi związana z krwotokiem może wywołać poważne zaburzenia w całym organizmie. Niebezpie­czeństwo krwotoku zależy od szybkości utraty krwi i ilości utraconej krwi. Człowiek może znieść nawet dużą utratę krwi (50?60’°/o), jeżeli odbywa się to powoli (w ciągu 36?47 godzin) i organizm na miejsce utraconej krwi dostarcza do naczyń płyny. Wprawdzie krew ulega wtedy rozcieńczeniu, ale serce ma czym pracować. Natomiast przy szybkiej utracie krwi spa­da ciśnienie w naczyniach krwionośnych i serce pracu­je daremnie, nie otrzymując krwi do przetłaczania.

Utrata w ciągu kilku godzin około 40% krwi (u dorosłego człowieka 1,5?2 litrów) zwykle powoduje śmierć.

Krwotok z dużych naczyń, jak tętnica ramienna, udowa, szyjna może spowodować zgon w ciągu kilku minut.

Obfity krwotok zewnętrzny rozpoznajemy łatwo, na­tomiast krwotoki wewnętrzne albo przedłużające się krwawienie do mięśni trzeba rozpoznać na podstawie objawów ogólnych.

O utracie znaczniejszej ilości krwi (wykrwawie­niu) świadczą następujące objawy:

1)   bladość,

2)  przyspieszone i słabo wyczuwalne tętno (100?140 na min.),

3)   niepokój,

4)    przyspieszenie oddechu, uczucie duszności,

5)   skóra pokryta zimnym, lepkim potem,

6)    szum w uszach, mroczki przed oczami,

7)    zawroty głowy i skłonność do omdlenia przy uno­szeniu głowy i siadaniu.

W razie stwierdzenia wymienionych objawów, nie­zależnie od tego czy możemy stwierdzić krwotok ze­wnętrzny, czy jedynie domyślamy się istnienia krwoto­ku wewnętrznego, należy szybko udzielić pomocy miej­scowej ? zatamować krwawienie i pomocy ogólnej ? przeciwdziałającej skutkom wykrwawienia.

Pomoc ogólna ma na celu utrzymanie przy życiu ra­towanego lub podtrzymania sił rannego do chwili prze­kazania go w ręce lekarza. Rannego z objawami wy­krwawienia lub obfitym krwotokiem, jeżeli na to po­zwala rodzaj zranienia, układa się poziomo, a w razie przedłużającego się omdlenia ? unosi się do góry koń­czyny i obniża głowę. Tamuje się miejscowo krwotok. Podaje się mu zimne lub letnie napoje, o ile nie zo­stał zraniony przewód pokarmowy. Najlepiej jest po­dawać lekko osoloną wodę. W bardzo ciężkiej sytuacji w oczekiwaniu na pomoc fachową, przy coraz częst­szych omdleniach ciasno bandażujemy kończyny górne i dolne, idąc od palców do pachwin i pach. Zabieg ten powoduje zgromadzenie się krwi w tułowiu, co ułat­wia pracę serca (samo przetaczanie krwi).

Podstawowa pomoc ogólna przy krwotokach należy do lekarzy i polega na przetoczeniu krwi lub płynów zastępczych krwi oraz na podaniu odpowiednich le­ków.